Cổ phiếu

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành, được phát hành bởi công ty cổ phần theo quy định tại Luật Chứng khoán 2019 (Luật số 54/2019/QH14) và Luật Doanh nghiệp 2020. Cổ phiếu là phương tiện huy động vốn phổ biến nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đặc điểm

• Cổ phiếu phổ thông (common stock): Có quyền biểu quyết tại Đại hội đồng cổ đông theo tỷ lệ sở hữu, được nhận cổ tức tùy theo kết quả kinh doanh, có quyền ưu tiên mua cổ phiếu phát hành thêm.
• Cổ phiếu ưu đãi (preferred stock): Được hưởng cổ tức cố định hàng năm, ưu tiên thanh toán trước khi thanh lý tài sản, nhưng thường không có hoặc hạn chế quyền biểu quyết.
• Giao dịch trên sàn: Cổ phiếu niêm yết được giao dịch tập trung tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và TP.HCM (HOSE) với cơ chế khớp lệnh liên tục hoặc định kỳ.
• Giá biến động: Phản ánh cung cầu thị trường, kỳ vọng lợi nhuận và rủi ro doanh nghiệp. Nhà đầu tư có thể lãi (capital gain) hoặc lỗ tùy biến động giá.
• Quyền cổ đông: Được nhận cổ tức (tiền mặt hoặc cổ phiếu), tham gia quản trị, nhận báo cáo tài chính định kỳ.

Ví dụ

Công ty Cổ phần Vinamilk (mã CK: VNM) phát hành 1,74 tỷ cổ phiếu phổ thông niêm yết trên HOSE. Nhà đầu tư B mua 1.000 cổ phiếu VNM với giá 80.000 đồng/CP, tổng giá trị đầu tư 80 triệu đồng (chưa tính phí giao dịch 0,15%). Cuối năm, Vinamilk công bố chia cổ tức tiền mặt 3.800 đồng/CP. Nhà đầu tư B nhận được 3,8 triệu đồng cổ tức (tỷ suất cổ tức 4,75%). Nếu giá cổ phiếu VNM tăng lên 90.000 đồng, B bán ra thu về 90 triệu đồng, lợi nhuận vốn (capital gain) là 10 triệu đồng. Tổng lợi nhuận = 13,8 triệu đồng, tương ứng tỷ suất sinh lời 17,25% trong năm.