Chức năng tuân thủ (Compliance function)

Chức năng tuân thủ trong ngân hàng là gì?

Theo Điều 5 Thông tư 13/2018/TT-NHNN quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, rủi ro tuân thủ được định nghĩa là rủi ro phát sinh do ngân hàng không tuân thủ quy định pháp luật, quy định nội bộ hoặc chuẩn mực nghề nghiệp, dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính, thiệt hại tài chính hoặc tổn hại uy tín. Chức năng tuân thủ (compliance function) là đơn vị chuyên trách chịu trách nhiệm quản lý rủi ro này trên toàn ngân hàng.

Nhiệm vụ cốt lõi

• Giám sát tuân thủ: theo dõi việc thực hiện quy định NHNN, Bộ Tài chính, UBCKNN, các đạo luật như Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Phòng chống rửa tiền 2022.
• Tư vấn chính sách: tham gia xây dựng, rà soát quy trình nội bộ trước khi ban hành để đảm bảo không xung đột pháp luật.
• Đào tạo nhận thức: tổ chức training định kỳ cho CBNV về AML/CFT, FATCA, CRS, các văn bản mới ban hành.
• Báo cáo sự cố: lập báo cáo tuân thủ định kỳ (tháng/quý/năm) gửi HĐQT, Ban Kiểm soát và NHNN khi có vi phạm nghiêm trọng.

Vị trí tổ chức

Trưởng bộ phận tuân thủ (CCO – Chief Compliance Officer) phải là người điều hành cao nhất về tuân thủ, có quyền truy cập trực tiếp HĐQT mà không cần thông qua Tổng Giám đốc. Ngân hàng phải đảm bảo bộ phận tuân thủ có đủ nguồn lực, không kiêm nhiệm kinh doanh để đảm bảo tính độc lập theo nguyên tắc Basel.

Ví dụ thực tế

Năm 2023, NHNN đã xử phạt một ngân hàng TMCP 4,9 tỷ đồng vì vi phạm quy định về phòng chống rửa tiền – cho thấy nếu chức năng tuân thủ hoạt động yếu kém, ngân hàng phải gánh chịu cả xử phạt hành chính lẫn tổn thất uy tín.