Chức năng tiền tệ

Chức năng tiền tệ là gì?

Chức năng tiền tệ (Functions of Money) là những vai trò cơ bản của tiền trong nền kinh tế, giúp tiền trở thành phương tiện không thể thiếu trong các hoạt động trao đổi, thanh toán và tích lũy. Đồng Việt Nam (VND) do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phát hành độc quyền theo Luật Ngân hàng Nhà nước 2010 (Luật số 46/2010/QH12) và Điều 2 Luật Ngân hàng Nhà nước - đồng tiền pháp định hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam.

4 chức năng cơ bản của tiền tệ

• Phương tiện trao đổi (Medium of Exchange): Tiền được chấp nhận rộng rãi để mua bán hàng hóa, dịch vụ thay cho hình thức hàng đổi hàng (barter).
• Thước đo giá trị (Unit of Account): Tiền làm đơn vị hạch toán chung để biểu hiện giá cả, so sánh giá trị các hàng hóa, dịch vụ khác nhau.
• Phương tiện cất trữ giá trị (Store of Value): Tiền giữ được giá trị theo thời gian, cho phép cá nhân doanh nghiệp chuyển sức mua từ hiện tại sang tương lai.
• Phương tiện thanh toán (Means of Payment): Tiền dùng để trả nợ, thanh toán lương, nộp thuế, thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng.

Yêu cầu để tiền thực hiện tốt chức năng

• Ổn định về giá trị (lạm phát thấp, ổn định).
• Dễ nhận biết, chống giả mạo.
• Bền, dễ chia nhỏ, dễ vận chuyển.
• Được pháp luật thừa nhận là tiền tệ hợp pháp (legal tender).

Ví dụ

Một hộ gia đình ở TP.HCM bán 1 chiếc xe ô tô trị giá 500 triệu VND - đây là chức năng thước đo giá trị. Khách hàng thanh toán bằng chuyển khoản qua ngân hàng Vietcombank - thể hiện chức năng phương tiện trao đổi và thanh toán. Sau khi nhận tiền, hộ gia đình gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng để bảo toàn và sinh lời - thể hiện chức năng cất trữ giá trị. Theo quy định tại Nghị định 51/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp phải nộp thuế VAT bằng VND cho cơ quan thuế - một biểu hiện quan trọng của chức năng phương tiện thanh toán.