Cho vay không truy đòi

Non-recourse Loan (Cho vay không truy đòi) là gì?

Non-recourse loan là khoản tín dụng mà quyền đòi nợ của chủ nợ giới hạn hoàn toàn trong phạm vi tài sản của dự án và dòng tiền do dự án tạo ra. Nếu dự án thất bại, không đủ dòng tiền trả nợ, ngân hàng không có quyền truy đòi các khoản thiếu hụt từ tài sản cá nhân, bảo lãnh ngân hàng mẹ, hay các công ty khác trong tập đoàn chủ đầu tư.

Phân biệt ba cấu trúc rủi ro

• Full recourse (truy đòi toàn phần): Chủ nợ được quyền đòi toàn bộ dư nợ từ bất kỳ tài sản nào của người vay – phổ biến với tín dụng cá nhân, SME.
• Limited recourse (truy đòi hữu hạn): Chủ nợ có quyền truy đòi nhưng giới hạn theo thời gian, mức trần hoặc một số điều kiện cụ thể trong hợp đồng (limited guarantee).
• Non-recourse (không truy đòi): Chỉ được quyền thu hồi từ tài sản dự án; nếu dự án vỡ nợ, chủ nợ gánh chịu toàn bộ tổn thất còn lại.

Điều kiện để áp dụng non-recourse

• Dự án có dòng tiền ổn định và dự báo được (thường từ hợp đồng mua bán sản phẩm dài hạn – PPA, off-take contract).
• Tài sản dự án có giá trị thanh lý cao, dễ chuyển nhượng (nhà máy điện, cảng biển, sân bay).
• Môi trường pháp lý cho phép cưỡng chế tài sản nhanh khi vỡ nợ.
• Chủ đầu tư có uy tín và năng lực quản lý đã được kiểm chứng.

Thực tiễn tại Việt Nam

Theo quy định tại Thông tư 06/2023/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của TCTD, đối với cho vay dự án, ngân hàng phải đánh giá dòng tiền dự án là nguồn trả nợ chính. Tuy nhiên, trên thực tế, hầu hết các khoản vay dự án tại Việt Nam đều là limited recourse, yêu cầu chủ đầu tư phải có bảo lãnh hoặc cam kết hỗ trợ dòng tiền (completion guarantee, cost overrun undertaking). Hoàn toàn non-recourse chỉ phổ biến với các dự án quy mô rất lớn có tổ chức tài chính quốc tế (IFC, ADB, JBIC) đồng tài trợ.

Ví dụ điển hình

Dự án điện gió Phú Lâm 1&2 (Giai đoạn 1) tại Bình Thuận do ACB, HDBank, SHB tài trợ theo cấu trúc limited recourse với bảo lãnh của Trung Nam Group. Trên thế giới, khoản vay tài trợ đường ống dẫn khí Nord Stream 2 trị giá 9,5 tỷ EUR năm 2020 từ nhóm ngân hàng Pháp, Đức, Áo là một trong những ví dụ non-recourse điển hình, dòng tiền hoàn trả hoàn toàn từ phí vận chuyển khí.