Chi phí hoạt động ngân hàng

Chi phí hoạt động ngân hàng là gì?

Theo Thông tư 49/2014/TT-NHNN và Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS, chi phí hoạt động ngân hàng là các khoản chi phí phát sinh từ hoạt động kinh doanh thường xuyên, được ghi nhận trên báo cáo kết quả kinh doanh trong kỳ. Đây là dòng chi phí nằm giữa Thu nhập hoạt động (TOI) và Lợi nhuận trước thuế (PBT).

Các thành phần chính

• Chi phí nhân sự: Lương, phụ cấp, BHXH, trích quỹ phúc lợi - thường chiếm 40-55% tổng OPEX. Ví dụ: Vietcombank năm 2023 ghi nhận chi phí nhân sự khoảng 8.200 tỷ đồng.
• Chi phí khấu hao TSCĐ: Khấu hao máy tính, thiết bị ATM, xe chuyên dụng, thiết bị văn phòng theo Thông tư 45/2013/TT-BTC.
• Chi phí công nghệ thông tin: Chi phí core banking, cloud, bảo mật, chuyển đổi số - nhóm chi phí tăng nhanh nhất giai đoạn 2020-2024.
• Chi phí thuê & quản lý tài sản: Thuê mặt bằng chi nhánh, điện nước, văn phòng phẩm.
• Chi phí hoạt động nghiệp vụ: Phí ngân quỹ, phí kết nối SWIFT, chi phí xử lý tiền mặt, chi phí in ấn.
• Chi phí quản lý chung: Marketing, đào tạo, tư vấn pháp lý, kiểm toán nội bộ.

Cấu trúc chi phí trên BCTC ngân hàng

Chi phí hoạt động được trình bày trong Báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất (Mẫu B03-NHNN), gồm:

• Tổng chi phí hoạt động = Chi phí lãi + Chi phí dịch vụ + Chi phí hoạt động khác
• Chi phí hoạt động (OPEX riêng) = Tổng chi phí - Chi phí lãi

Xu hướng 2020-2024

Chi phí hoạt động nhóm 4 ngân hàng lớn (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank) năm 2023 tăng trung bình 12-15% so với năm 2022, chủ yếu do đầu tư chuyển đổi số và mở rộng mạng lưới. Tuy nhiên, tỷ trọng OPEX/Tổng tài sản vẫn được kiểm soát ở mức 1,5-1,8%.

Ý nghĩa với nhà quản trị

Việc tối ưu OPEX là bài toán sống còn trong bối cảnh NIM thu hẹp. Các ngân hàng thường đặt mục tiêu giảm CIR xuống dưới 30% (nhóm big4) hoặc dưới 45% (nhóm ngân hàng tầm trung).