Chế tài xử phạt giao dịch nội gián

Chế tài xử phạt giao dịch nội gián tại Việt Nam

Hệ thống chế tài được thiết kế theo nguyên tắc "răn đe - công bằng - thu hồi lợi nhuận", áp dụng song song giữa hành chính và hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Khung chế tài được quy định tại Điều 11-16 Nghị định 156/2020/NĐ-CP và Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015.

1. Xử phạt hành chính (Nghị định 156/2020)

• Phạt tiền từ 200 triệu - 1 tỷ đồng đối với cá nhân giao dịch nội gián (khoản 3 Điều 11).
• Phạt tiền từ 400 triệu - 2 tỷ đồng đối với tổ chức vi phạm, đồng thời phạt 50-200 triệu đối với người đứng đầu.
• Buộc hoàn trả toàn bộ lợi nhuận thu được từ giao dịch vi phạm.
• Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề chứng khoán từ 6 tháng đến 24 tháng.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 209 BLHS 2015)

• Khung 1: Phạt tù 6 tháng - 3 năm, phạt tiền 500 triệu - 3 tỷ đồng.
• Khung 2 (tình tiết tăng nặng): Phạt tù 2-7 năm, phạt tiền 1-5 tỷ đồng khi thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng.
• Khung 3: Phạt tù 7-15 năm khi giá trị giao dịch nội gián từ 5 tỷ đồng trở lên.
• Tịch thu tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ 1-5 năm sau khi chấp hành án.

3. Chế tài bổ sung

• Công ty đại chúng có người nội bộ vi phạm bị đưa vào diện cảnh báo đặc biệt, ảnh hưởng đến khả năng phát hành và niêm yết bổ sung.
• Công ty chứng khoán liên quan có thể bị đình chỉ một phần hoạt động 3-6 tháng theo Điều 13 Nghị định 156.

Ví dụ điển hình

Vụ án Công ty Cổ phần Chứng khoán SME (SMES) năm 2020: Tòa án nhân dân TP.HCM tuyên phạt nguyên Chủ tịch HĐQT 7 năm tù, phạt bổ sung 2 tỷ đồng vì tiết lộ thông tin nội bộ về việc phát hành riêng lẻ, giúp đối tượng thu lợi hơn 8,2 tỷ đồng.