Bài viết liên quan
Ngoại hối
Can thiệp tỷ giá
Exchange Rate Intervention
Can thiệp tỷ giá là hoạt động NHNN mua vào hoặc bán ra ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng nhằm điều tiết cung – cầu, từ đó giữ tỷ giá VND/USD ổn định trong biên độ cho phép. Đây là công cụ trực tiếp nhất của NHNN kết hợp với điều chỉnh tỷ giá trung tâm và lãi suất chính sách. Biên độ giao dịch hiện hành là <strong>±3%</strong> áp dụng từ ngày 10/1/2017 đến nay.
Can thiệp tỷ giá là gì?
Can thiệp tỷ giá (Foreign Exchange Intervention – FXI) là nghiệp vụ mà Ngân hàng Nhà nước sử dụng dự trữ ngoại hối để tác động lên tỷ giá VND/USD, ngăn tình trạng mất giá quá nhanh hoặc tăng giá bất thường của đồng Việt Nam. Cơ chế tỷ giá Việt Nam hiện là quản lý linh hoạt (managed float) thay vì thả nổi hoàn toàn.
Các công cụ can thiệp chính
- Bán USD ra thị trường: khi VND mất giá, NHNN bán USD từ dự trữ để hạ tỷ giá.
- Mua USD vào: khi VND tăng giá mạnh, NHNN mua lại để tích lũy dự trữ.
- Điều chỉnh tỷ giá trung tâm: công bố sáng định kỳ, làm anchor cho thị trường.
- Thay đổi biên độ giao dịch: từ ±1% (2011) → ±2% (2016) → ±3% (2017 đến nay).
- Phối hợp lãi suất chính sách: nâng lãi suất OMO, tái cấp vốn để hút dòng tiền về VND.
Ví dụ gần đây
Năm 2022, tỷ giá USD/VND tăng từ 22.800 lên 24.870 (mức đỉnh), buộc NHNN can thiệp 3 lần: ngày 22/9/2022 nâng tỷ giá trung tâm thêm 150 đồng, ngày 17/10/2022 tăng thêm 225 đồng, đồng thời bán USD từ dự trữ. Năm 2023, NHNN tiếp tục nâng tỷ giá trung tâm 7 lần, mỗi lần 50–250 đồng.
Giới hạn can thiệp
Can thiệp tỷ giá chỉ hiệu quả khi dự trữ còn đủ dày. Nếu dự trữ dưới ngưỡng an toàn (dưới 12 tuần nhập khẩu), NHNN buộc phải chuyển sang thắt chặt tiền tệ hoặc điều chỉnh tỷ giu trung tâm mạnh hơn.