Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
Can thiệp ngoại hối bằng dự trữ
FX Market Intervention Using Reserves
Can thiệp ngoại hối (FX Market Intervention) là việc NHNN sử dụng dự trữ ngoại hối để mua vào hoặc bán ra USD trên thị trường liên ngân hàng nhằm ổn định tỷ giá VND/USD. Đây là công cụ chính sách tiền tệ trực tiếp nhất để kiểm soát áp lực phá giá hoặc nâng giá đồng Việt Nam.
Can thiệp ngoại hối là gì?
Theo Điều 4 Luật NHNN Việt Nam 2010 và Nghị định 70/2014/NĐ-CP, NHNN được phép sử dụng dự trữ ngoại hối làm công cụ điều tiết thị trường ngoại tệ, đảm bảo ổn định tiền tệ vĩ mô và niềm tin của nhà đầu tư.
Cơ chế hoạt động hai chiều
- Bán USD (phòng phá giá VND): Khi đồng Việt Nam chịu áp lực mất giá, NHNN bán USD ra để hấp thụ VND dư thừa, kéo tỷ giá USD/VND hạ nhiệt. Ngược lại, NHNN rút thanh khoản VND khỏi hệ thống.
- Mua USD (chống tăng giá VND quá mạnh): Khi thặng dư thương mại lớn khiến VND lên giá, NHNN mua USD để bảo vệ sức cạnh tranh xuất khẩu và tích lũy dự trữ.
Ví dụ thực tiễn tại Việt Nam
Năm 2022-2023, trước áp lực Fed tăng lãi suất mạnh (từ 0,25% lên 5,5%), tỷ giá USD/VND tăng từ 23.000 lên ~24.800. NHNN đã bán ra khoảng 20-25 tỷ USD dự trữ để bình ổn tỷ giá, kết hợp nâng lãi suất điều hành từ 4% lên 6,5%/năm. Đến cuối 2024, dự trữ phục hồi lên ~90 tỷ USD nhờ xuất khẩu tăng trưởng dương trở lại.
Giới hạn và rủi ro cần quản lý
Can thiệp kéo dài sẽ giảm dự trữ, tạo áp lực lên lãi suất VND và tỷ giá trong tương lai. Do đó, NHNN thường phối hợp đa công cụ: điều chỉnh lãi suất điều hành, room tín dụng, trần tỷ giá tại NHTM (±0,5-2%) và khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt bằng ngoại tệ.