Bảo đảm bằng quyền được hưởng lợi

Bảo đảm bằng quyền được hưởng lợi là gì?

Căn cứ Điều 319 Bộ luật Dân sự 2015, bảo đảm bằng quyền được hưởng lợi là việc bên bảo đảm dùng quyền được nhận lợi ích phát sinh từ tài sản thuộc sở hữu của mình hoặc của tổ chức, cá nhân khác để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ. Đây là một trong các hình thức bảo đảm phổ biến trong cho vay cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt khi khách hàng chưa có tài sản cố định lớn nhưng có quyền nhận các khoản thu tương lai.

Phân loại quyền được hưởng lợi thường dùng

• Quyền lợi bảo hiểm nhân thọ: giá trị hoàn lại, quyền được nhận tiền bồi thường khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
• Quyền được chia lợi nhuận theo hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), hợp đồng liên doanh.
• Quyền sở hữu trí tuệ: bằng sáng chế, quyền tác giả, nhãn hiệu đã được chứng nhận đăng ký.
• Quyền nhận tiền theo di chúc, thừa kế tương lai đã được xác lập theo quy định pháp luật.

Thủ tục thế chấp

• Phải lập hợp đồng bảo đảm bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực.
• Đối với quyền sở hữu trí tuệ: đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2019).
• Thông báo bằng văn bản cho bên có nghĩa vụ trả lợi ích để họ biết về việc nghĩa vụ đã được bảo đảm.

Ví dụ cụ thể

Ông Nguyễn Văn A sở hữu bằng sáng chế thiết bị lọc nước công nghiệp đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ. Ông A thế chấp toàn bộ quyền tài sản phát sinh từ bằng sáng chế (gồm tiền bản quyền, tiền chuyển giao công nghệ) tại Ngân hàng Techcombank, được định giá 12 tỷ đồng và cho vay 8 tỷ đồng trong thời hạn 36 tháng để sản xuất thử nghiệm. Khi xử lý tài sản bảo đảm, ngân hàng có quyền chuyển nhượng bằng sáng chế cho bên thứ ba theo quy định tại Điều 320 BLDS 2015.