AML (Anti-Money Laundering)

AML (Anti-Money Laundering) là gì?

AML – Phòng chống rửa tiền – là tổng thể chính sách, quy trình, công nghệ và nhân sự mà tổ chức tín dụng triển khai để phát hiện, ngăn chặn và báo cáo các giao dịch có dấu hiệu rửa tiền. Khung pháp lý chính tại Việt Nam gồm Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, Nghị định 19/2023/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn của NHNN, Bộ Tư pháp.

Ba giai đoạn rửa tiền cần nhận biết

• Placement (Đặt tiền): Mang tiền mặt từ hoạt động phi pháp vào hệ thống tài chính, ví dụ nạp tiền mặt nhiều lần dưới ngưỡng báo cáo 400 triệu VND/ngày (gọi là structuring).
• Layering (Xáo trộn): Chuyển tiền qua nhiều tài khoản, nhiều quốc gia để cắt đứt dấu vết, thường dùng công ty vỏ bình phong (shell company).
• Integration (Tích hợp): Tiền sạch hóa được đưa lại nền kinh tế dưới dạng đầu tư bất động sản, mua doanh nghiệp, tài sản có giá trị cao.

Trụ cột chương trình AML của ngân hàng

• Chính sách nội bộ: Quy chế AML phải được HĐQT phê duyệt, cập nhật ít nhất mỗi 3 năm.
• MLRO (Money Laundering Reporting Officer): Cán bộ tuân thủ cấp cao chịu trách nhiệm toàn hệ thống, trực tiếp báo cáo cho NHNN.
• Hệ thống giám sát giao dịch: Rule-based và AI-based scenario, ví dụ cảnh báo khi giao dịch chuyển tiền quốc tế trên 500 triệu VND/lần không có hợp đồng ngoại thương.
• Đào tạo: Tối thiểu 8 giờ/năm cho nhân viên tuyến đầu, 16 giờ/năm cho bộ phận tuân thủ theo yêu cầu của FATF.

Chế tài vi phạm

Theo Điều 65 Luật PCMT 2022, tổ chức vi phạm có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép. Cá nhân vi phạm bị phạt đến 500 triệu đồng hoặc truy cứu hình sự theo Điều 324 Bộ luật Hình sự 2015.