Experienced (Non-Manager)

Mô tả công việc

## Job Purpose The job holder is responsible for conducting research and analysis in order to create a detailed business analysis, outline problems, opportunities and solutions for a business. The job holder will identify all required data sources, internal and external to support targeted research, analysis and documentation. The job holder is expected to develop new business models to support sound, data-driven business decisions and solutions. ## Key Accountabilities (1) Research and Analysis - Gather market trends and internal data to conduct analysis based on business issues and needs as they relate to a potential change or transformation. - Develop informative and actionable reports that highlight business trends and opportunities for improvement. - Identify and report trends and patterns to provide forecast on business plans. - Use data modelling, budgeting and forecasting techniques to present analysis for business decisions. - Recommend solutions (services, processes or products that solve a particular problem), consider pros and cons of each recommendation. - Identify costs and business savings. ## Key Accountabilities (2) Reporting and Documentation - Work closely with project teams / business tribes to understand and document business objectives and processes. - Suggest modifications and improvements for improved operating efficiencies. - Implement, test and deploy solutions to business problems. - Create functional specifications / documentation / user manuals for new systems and processes. - Explain technical jargon to non-technical / commercial teams. - Simplify requirements so they are easily understood across the whole team. ## Key Accountabilities (3) ## Key Relationships - Direct Manager Senior Manager, Business Analysis ## Key Relationships - Direct Reports none ## Key Relationships - Internal Stakeholders Teams within and across Divisions ## Key Relationships - External Stakeholders Customers and partners providing professional services ## Success Profile - Qualification and Experiences - A Diploma or higher qualification in Finance and Banking, Economics, Computing, Information Technology, Business Management or related disciplines - Certification from the Institute of Business Analysis (IIBA) is preferred - At least 3 years of experience in a similar role in a financial institution with commercial awareness - Business English standard of proficiency is required and applied for TCB's requirement - Intermediate to Advanced MS Excel skills - Proven analytical and modelling capability with gap analysis, SWOT analysis - Experience working across multiple project scopes and in an agile operating environment - Experience writing SQL queries and using data visualization techniques and tools

Phân tích kỹ năng cần có

## Phân tích Kỹ năng cần có cho vị trí Business Analyst tại Techcombank ### 1. Hard Skills (Kỹ năng chuyên môn) | Nhóm kỹ năng | Cụ thể | Mức độ yêu cầu | Ứng dụng thực tế | |---|---|---|---| | **Phân tích dữ liệu** | SQL queries, Excel nâng cao | Bắt buộc (Intermediate-Advanced) | Truy vấn CSDL, phân tích báo cáo kinh doanh | | **Mô hình hóa** | Data modelling, budgeting, forecasting | Bắt buộc | Xây dựng mô hình dự báo, phân tích SWOT, gap analysis | | **Trực quan hóa dữ liệu** | Data visualization tools (Power BI, Tableau…) | Khuyến khích | Trình bày insights cho ban lãnh đạo | | **Nghiệp vụ ngân hàng** | Hiểu biết về sản phẩm, quy trình nghiệp vụ ngân hàng | Rất quan trọng | Phân tích nhu cầu kinh doanh sát thực tế | | **Agile/Scrum** | Làm việc trong môi trường Agile | Khuyến khích | Phối hợp với các tribe/team dự án | ### 2. Soft Skills (Kỹ năng mềm) - **Communication (Truyền đạt):** Giải thích technical jargon cho non-technical teams — đây là KPI rõ ràng trong job desc - **Stakeholder Management:** Làm việc với nhiều team nội bộ và đối tác bên ngoài - **Critical Thinking:** Đánh giá pros/cons của từng giải pháp đề xuất - **Documentation:** Viết functional specs, user manuals rõ ràng, dễ hiểu - **Business Acumen:** Hiểu xu hướng thị trường, đưa ra forecast cho kế hoạch kinh doanh ### 3. Chứng chỉ gợi ý ``` Ưu tiên cao: IIBA Certification (ECBA → CBAP progression) Ưu tiên trung bình: Power BI / Tableau certification Hữu ích: Agile Scrum Master, SQL (MySQL/PostgreSQL) Ngôn ngữ: TOEIC 750+ hoặc tương đương (đáp ứng yêu cầu Business English) ``` ### 4. Bảng so sánh: Ứng viên mới vs Có kinh nghiệm | Tiêu chí |Ứng viên mới vào nghề (0-2 năm)|Ứng viên 3+ năm kinh nghiệm| |---|---|---| | SQL | Biết truy vấn cơ bản | Viết được truy vấn phức tạp, JOIN nhiều bảng | | Excel | Thành thạo Pivot Table, VLOOKUP | VBA, Power Query, Dashboard | | Phân tích nghiệp vụ | Mô tả quy trình | Phát hiện bottleneck, đề xuất cải tiến | | Tiếng Anh | Đọc hiểu tài liệu | Thuyết trình, đàm phán với stakeholders | | Agile | Hiểu khái niệm | Thực hành thành thạo Sprint, Backlog | ### 5. Đặc thù vị trí tại Techcombank Techcombank theo mô hình **tribe-cell** lấy cảm hứng từ Spotify, nên BA sẽ: - Làm việc với **Business Tribes** chứ không phải phòng ban truyền thống - Cần khả năng thích ứng nhanh với môi trường đổi mới liên tục - Phối hợp chéo nhiều domain (retail banking, corporate banking, digital…) --- ## Môi trường làm việc tại Techcombank (Technology Division) - **Văn hóa:** Tech-driven, data-driven decision making, Agile - **Địa điểm:** TP.HCM (văn phòng hội sở hoặc building riêng) - **Lương thưởng:** Cạnh tranh top-tier, thường cao hơn mặt bằng ngân hàng 15-30% so với vị trí tương đương ở ngân hàng NHTM khác - **Cơ hội học tập:** Được tiếp xúc với các dự án công nghệ hiện đại, đối tác Fintech

Chuẩn bị phỏng vấn

## Hướng dẫn Phỏng vấn Business Analyst - Techcombank ### Quy trình các vòng phỏng vấn (dự kiến) ``` Vòng 1: HR Screening (30-45 phút) → Phone/Zoom: Kiểm tra kinh nghiệm, động lực, fit culture Vòng 2: Technical Interview (45-60 phút) → Thường là Manager trực tiếp + Senior BA → Case study phân tích nghiệp vụ + SQL test Vòng 3: Panel Interview / Culture Fit (45-60 phút) → Senior Manager hoặc Tribe Lead → Trình bày bài case đã chuẩn bị trước Vòng 4: (Có thể có) HR Final Round → Thương lượng lương, điều kiện làm việc ``` ### Câu hỏi hay gặp theo từng vòng **Vòng 1 - HR Screening:** - "Tại sao bạn muốn chuyển sang Techcombank?" - "Kể về một dự án phân tích nghiệp vụ mà bạn từng tham gia" - "Bạn hiểu gì về mô hình tribe-cell của Techcombank?" - "Mức lương kỳ vọng của bạn là bao nhiêu?" - "Kể về một lần bạn phải giải thích vấn đề kỹ thuật cho người không chuyên" **Vòng 2 - Technical Interview:** - **SQL:** Viết truy vấn lấy dữ liệu từ nhiều bảng, GROUP BY, HAVING, subquery - **Case phân tích:** "Một chi nhánh ngân hàng muốn tăng 20% lượng khách hàng mở tài khoản online — bạn sẽ phân tích như thế nào?" - **Gap Analysis / SWOT:** Phân tích điểm mạnh/yếu của một sản phẩm ngân hàng - "Bạn dùng những công cụ/tr道具 nào để trực quan hóa dữ liệu?" - "Mô tả quy trình BA của bạn từ khi nhận yêu cầu đến khi bàn giao" **Vòng 3 - Panel/Culture Fit:** - "Mô tả một lần bạn đề xuất giải pháp thay đổi quy trình và kết quả ra sao" - "Bạn xử lý thế nào khi stakeholder không đồng ý với phân tích của bạn?" - "Bạn ưu tiên điều gì khi làm việc: tốc độ hay chất lượng tài liệu?" - "Một dự án có nhiều yêu cầu mơ hồ — bạn tiếp cận ra sao?" - "Bạn có kinh nghiệm gì với Agile/Scrum?" ### Tips chuẩn bị cụ thể cho Techcombank 1. **Nghiên cứu kỹ Techcombank:** - Đọc Annual Report 2023-2024, hiểu chiến lược "Fit for Growth" - Tìm hiểu các sản phẩm digital: NextBank, TCPay, F@st - Nắm mô hình tribe-cell (khác biệt với ngân hàng truyền thống) 2. **Chuẩn bị Case Study:** - Chuẩn bị 1-2 case study từ kinh nghiệm thực tế - Dùng framework: Problem → Data → Analysis → Recommendation → Impact 3. **SQL thực hành:** - LeetCode SQL (phần Easy-Medium) hoặc W3Schools SQL - Tập trung: JOIN, GROUP BY, window functions cơ bản 4. **Excel thực hành:** - Pivot Table, VLOOKUP/INDEX-MATCH, SUMIFS - Data cleaning, conditional formatting, basic charts 5. **Nghiên cứu xu hướng ngân hàng:** - Digital banking, Open Banking, Fintech partnerships - Vietnam fintech landscape 2024 ### Dress Code - **Business casual** (không bắt buộc vest cứng nhắc) - Techcombank văn hóa khá open, có thể smart casual - Nam: sơ mi, quần tây, giày kín; Nữ: trang phục chỉnh tề business --- ## Tài liệu & Nguồn tham khảo ôn thi **Sách:** - "Business Analysis" - Debra Paul, Donald Yeates, James Cadle (IIBA BABOK aligned) - "The Data Warehouse Toolkit" - Ralph Kimball (nền tảng data modelling) **Online:** - IIBA BABOK v3 (bản free summary trên website IIBA) - Agile Business Analysis (iiba.org) - W3Schools SQL Tutorial **Vietnam-specific:** - Techcombank Investor Relations: tcbs.com.vn → Investor Relations - SBV Circulars liên quan: thanh toán điện tử, KYC, AML

Lộ trình ôn thi

## Lộ trình ôn tập & Chuẩn bị (1-2 tuần) ### Nếu bạn có 1 tuần chuẩn bị ``` Ngày 1-2: Nền tảng nghiệp vụ ngân hàng • Tìm hiểu mô hình hoạt động Techcombank (tribe-cell) • Học về core banking products: CASA, TD, Loans, Cards, Digital • Đọc Techcombank Annual Report gần nhất Ngày 3-4: Kỹ năng phân tích dữ liệu • Ôn SQL: SELECT, JOIN (INNER/LEFT/RIGHT), GROUP BY, HAVING, subquery • Thực hành 10-15 bài SQL trên LeetCode hoặc StrataScratch • Excel: Pivot Table, VLOOKUP/INDEX-MATCH, Charts Ngày 5: Framework phân tích • SWOT Analysis thực hành trên case ngân hàng • Gap Analysis: ví dụ so sánh digital onboarding traditional vs online • STAR method trả lời behavioral questions Ngày 6: Mock interview + Case study • Tự đặt câu hỏi và trả lời như đang phỏng vấn • Chuẩn bị 1 case study hoàn chỉnh (Problem → Data → Insight → Recommendation) Ngày 7: Tổng ôn + Chuẩn bị hồ sơ • Ôn lại toàn bộ, fix điểm yếu • Chuẩn bị CV theo format Techcombank (STAR method) • LinkedIn profile updated ``` ### Nếu bạn có 2 tuần chuẩn bị ``` Tuần 1: Nền tảng vững • Days 1-3: Nghiệp vụ ngân hàng + Techcombank research • Days 4-5: SQL advanced (window functions, CTEs) • Days 6-7: Excel dashboard building (Power Query là điểm cộng) Tuần 2: Chuyên sâu + Thực hành • Days 8-9: BABOK framework, BA deliverables (BRD, FRD, process flows) • Days 10-11: Mock interviews với bạn bè, record lại xem lại • Days 12-13: Chuẩn bị case study đa dạng (ít nhất 2-3 case) • Day 14: Light review, nghỉ ngơi, chuẩn bị tinh thần ``` ### Kiến thức nền bắt buộc **Nghiệp vụ Ngân hàng:** - Cấu trúc tài khoản thanh toán (CASA), tiết kiệm (TD) - Quy trình cho vay cá nhân & doanh nghiệp - KYC/AML cơ bản - Digital banking: mobile banking, internet banking, Open API **Phân tích dữ liệu:** - SQL cơ bản → trung bình (JOIN, GROUP BY, subquery) - Excel nâng cao (Pivot Table, VLOOKUP, Charts) - Data visualization concepts (Power BI/Tabula cơ bản) **BA Framework:** - BABOK Knowledge Areas (6 areas chính) - Yêu cầu nghiệp vụ vs yêu cầu phi chức năng - User story, acceptance criteria **Agile:** - Sprint, Backlog, Standup, Review, Retrospective - User story mapping ### Tài liệu tham khảo cụ thể | Nguồn | Link/Nội dung | Mức độ | |---|---|---| | Techcombank Annual Report 2023 | tcbs.com.vn | Rất quan trọng | | IIBA BABOK v3 Summary | iiba.org | Quan trọng | | W3Schools SQL | w3schools.com/sql | SQL cơ bản-trung bình | | LeetCode SQL | leetcode.com/problemset/database | SQL nâng cao | | Scrum Guide | scrumguides.org | Agile basics | | VietinBank / ACB JD so sánh | (tự research) | Benchmark |

Tư vấn nghề nghiệp

## Lộ trình Thăng tiến & Lời khuyên Sự nghiệp ### Lộ trình thăng tiến điển hình tại Techcombank (Technology Division) ``` Business Analyst (Junior/Senior) ↓ (2-3 năm) Senior Business Analyst ↓ (2-3 năm) Lead Business Analyst / Product Owner ↓ (3-4 năm) Business Analysis Manager ↓ (3-5 năm) Head of Business Analysis / Tribe Lead ↓ Director of Technology / Cấp VP+ ``` **Lưu ý:** Tốc độ thăng tiến tại Techcombank nhanh hơn ngân hàng truyền thống nhờ cơ cấu flat organization. ### Mức lương kỳ vọng theo cấp bậc (tham khảo, HCMC, 2024) | Cấp bậc | Kinh nghiệm | Mức lương tháng (VND) | |---|---|---| | Junior BA | 0-2 năm | 15-22 triệu | | Business Analyst | 2-4 năm | 22-35 triệu | | Senior BA | 4-6 năm | 35-50 triệu | | Lead/Manager BA | 6-10 năm | 50-80 triệu | > **Techcombank thường cao hơn 15-30%** so với mặt bằng ngân hàng NHTMCP khác cho cùng cấp bậc. > Ngoài lương: performance bonus, LTI (Long Term Incentive), bảo hiểm cao cấp. ### Kỹ năng cần phát triển thêm để thăng tiến **Ngắn hạn (1-2 năm đầu):** - Thành thạo SQL, Power BI hoặc Tableau - Hiểu sâu một lĩnh vực nghiệp vụ (retail/corporate/digital) - Lấy chứng chỉ IIBA (ECBA là bước đầu, CBAP là mục tiêu) - Xây portfolio case study từ dự án thực tế **Trung hạn (3-5 năm):** - Product Ownership mindset (từ BA → PO) - Data storytelling — trình bày data-driven insights cho C-level - Quản lý stakeholder cấp cao - Thêm chứng chỉ: CBAP, Data Science, PMP **Dài hạn (5+ năm):** - Strategic thinking: gắn BA work với business strategy - People management (nếu đi con đường manager) - Domain expertise sâu: Fintech, Blockchain, AI applications in banking - Networking trong ngành (IIBA Vietnam chapter, banking communities) ### So sánh: Techcombank BA vs Ngân hàng khác | Tiêu chí | Techcombank | Ngân hàng NHTMCP truyền thống | |---|---|---| | Mô hình làm việc | Tribe-cell, Agile, flat | Phòng ban, waterfall | | Tốc độ đổi mới | Rất nhanh | Trung bình-chậm | | Mức lương | Cao hơn | Thấp hơn 15-30% | | Áp lực KPI | Cao | Trung bình-cao | | Công nghệ | Hiện đại, cloud-native | Đang chuyển đổi | | Cơ hội học | Rất nhiều dự án mới | Phụ thuộc vào phòng ban | ### Lời khuyên thực tế 1. **"Đừng chỉ phân tích — hãy đề xuất giải pháp"** Techcombank đánh giá cao BA không chỉ identify problems mà còn recommend actionable solutions với data backing. 2. **"Xây dựng uy tín với Technical Teams"** Làm việc chặt chẽ với developer, data engineer — hiểu được rào cản kỹ thuật để phân tích realistic. 3. **"Tiếng Anh là chìa khóa"** Business English không chỉ để phỏng vấn — tài liệu nội bộ, cuộc họp với vendor quốc tế đều dùng tiếng Anh. 4. **"Chứng chỉ IIBA = lợi thế cạnh tranh lớn"** Ít ứng viên Việt Nam có CBAP — nếu có, bạn sẽ nổi bật ngay. 5. **"Tìm hiểu văn hóa trước khi apply"** Techcombank phù hợp với người thích thử thách, không ngại thay đổi, comfortable với ambiguity.

Câu hỏi thường gặp

Em mới ra trường, chưa có kinh nghiệm BA, có ứng tuyển được vị trí này không?

Hoàn toàn có thể ứng tuyển nếu bạn có nền tảng phù hợp. Tin tuyển dụng ghi 'N/A' kinh nghiệm nhưng mô tả yêu cầu có dòng 'At least 3 years in similar role' — đây là mức ideal, không phải bắt buộc tuyệt đối. Nếu bạn có: (1) bằng cấp đúng ngành (Tài chính, Kinh tế, CNTT), (2) kỹ năng SQL/Excel tốt, (3) đã làm đồ án liên quan phân tích dữ liệu, (4) hiểu về nghiệp vụ ngân hàng — bạn hoàn toàn cạnh tranh được ở vòng đầu. Gợi ý: tự làm 1-2 portfolio project (phân tích dataset ngân hàng, viết BRD mẫu) để thể hiện năng lực.

Vị trí BA tại Techcombank khác gì so với BA tại ngân hàng Vietcombank hoặc ACB?

Khác biệt chính nằm ở mô hình tổ chức và cách làm việc. Techcombank theo mô hình tribe-cell (lấy cảm hứng từ Spotify) — BA làm việc theo squad/dự án, giao tiếp ngang nhiều hơn, tốc độ đổi mới nhanh. Ngân hàng truyền thống như Vietcombank/ACB thường theo cấu trúc phòng ban cố định, quy trình waterfall, báo cáo theo chu kỳ. Techcombank đánh giá cao khả năng tự chủ, data-driven thinking, và comfortable với ambiguity. Về lương, Techcombank thường cạnh tranh hơn 15-30%.

Mức lương BA tại Techcombank thường là bao nhiêu và có thương lượng được không?

Mức lương ghi 'Thỏa thuận' nhưng theo thị trường 2024, BA tại Techcombank thường dao động 22-40 triệu VND/tháng tùy kinh nghiệm. Với 3 năm kinh nghiệm, bạn có thể kỳ vọng 25-35 triệu. Techcombank có chính sách thương lượng linh hoạt, đặc biệt với ứng viên có kỹ năng hiếm (SQL nâng cao, chứng chỉ IIBA). Ngoài lương, họ có performance bonus (thường 1-3 tháng), LTI (Long Term Incentive), và bảo hiểm cao cấp. Tip: chuẩn bị sẵn benchmark lương của mình và đi thẳng vào deal khi HR hỏi.

SQL cần giỏi đến mức nào? Em có kỹ năng Excel tốt nhưng SQL chỉ biết cơ bản.

Theo yêu cầu: 'Experience writing SQL queries' — tức là cần viết được truy vấn thực tế, không chỉ SELECT đơn giản. Cụ thể, bạn cần: (1) JOIN nhiều bảng, (2) GROUP BY với HAVING, (3) subquery, (4) hiểu được schema/cấu trúc bảng. Excel giỏi là điểm cộng lớn nhưng SQL là yêu cầu bắt buộc hơn. Gợi ý: dành 3-5 ngày học SQL trên W3Schools hoặc LeetCode (phần Database Easy-Medium), thực hành 20-30 bài. Quan trọng hơn là hiểu business context của câu truy vấn — 'Tại sao cần lấy dữ liệu này?' mới là điều interviewer đánh giá.

Chứng chỉ IIBA có thực sự cần thiết không? Lấy chứng chỉ nào phù hợp nhất?

Trong JD ghi 'Certification from IIBA is preferred' — tức là ưu tiên nhưng không bắt buộc. Tuy nhiên, trên thực tế, chứng chỉ IIBA sẽ giúp bạn nổi bật rất nhiều vì ít ứng viên Việt Nam có nó. Lộ trình khuyến nghị: ECBA (Entry Certificate in Business Analysis) → CBAP (Certified Business Analysis Professional). ECBA không yêu cầu kinh nghiệm, thi 100 USD, có thể tự học trong 1-2 tháng. CBAP yêu cầu 5-7 năm kinh nghiệm BA. Nếu bạn mới vào nghề, hãy bắt đầu với ECBA — đây là cách nhanh nhất để xây lợi thế cạnh tranh.

Áp lực công việc BA tại Techcombank như thế nào? Giờ làm việc có OT nhiều không?

Techcombank nổi tiếng với môi trường làm việc intensity cao. Vì theo mô hình Agile, deadline sprint thường ngắn (1-2 tuần), áp lục đến từ: (1) nhiều stakeholders cùng lúc, (2) yêu cầu thay đổi liên tục trong sprint, (3) kỳ vọng deliver nhanh. Giờ làm việc thường 8-9 tiếng/ngày, OT tùy giai đoạn dự án. Điểm tích cực: Techcombank trả lương tương xứng với mức độ áp lực này, và văn hóa tập trung vào kết quả hơn là ngồi máy. Nếu bạn thích làm việc với tốc độ cao, nhiều learning curve — đây là môi trường phù hợp.

KPI của BA tại Techcombank đánh giá những gì?

BA tại Techcombank thường được đánh giá qua: (1) Chất lượng tài liệu (BRD, FRD rõ ràng, đầy đủ), (2) Số lượng user stories được acceptance, (3) Thời gian turn-around từ yêu cầu đến tài liệu, (4) Mức độ hài lòng của stakeholder (đặc biệt developers và product owner), (5) Đóng góp vào sprint velocity. Điểm khác biệt: Techcombank đánh giá BA không chỉ qua output (tài liệu) mà còn qua outcome (giải pháp đó có thực sự giải quyết vấn đề kinh doanh không). Quan hệ và cách làm việc với team quan trọng ngang kỹ năng chuyên môn.

Em đang làm BA tại công ty Fintech, muốn chuyển sang ngân hàng — có lợi thế gì và cần bổ sung gì?

Lợi thế lớn nhất của bạn: kinh nghiệm Fintech có nghĩa bạn quen với môi trường agile, fast-paced, và có mindset digital. Đây là điều Techcombank rất trọng. Tuy nhiên, bạn cần bổ sung: (1) Hiểu sâu nghiệp vụ ngân hàng (quy định NHNN, cấu trúc sản phẩm, compliance) — Fintech thường chỉ cover một phần nhỏ, (2) Ngôn ngữ nghiệp vụ: nhớ rằng BA ngân hàng phải hiểu cả regulation (Thông tư 16, 49, Basel III…), (3) Data governance trong ngân hàng phức tạp hơn nhiều. Gợi ý: trước khi phỏng vấn, đọc kỹ các Thông tư NHNN gần đây, và chuẩn bị so sánh nghiệp vụ Fintech vs ngân hàng truyền thống — đây là điểm rất thú vị mà interviewer hay hỏi.

Business Analyst (40000044)