Hình thức thi Hải quan: trắc nghiệm hay tự luận? Cấu trúc đề thường gặp

1. Tổng quan hình thức thi Hải quan hiện nay

Tuyển dụng công chức Hải quan sử dụng hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính cho cả vòng 1 và vòng 2. Cụ thể: Kỳ thi gồm 2 vòng, đều thi trắc nghiệm trên máy tính:

• Vòng 1: Kiến thức chung + Ngoại ngữ
• Vòng 2: Nghiệp vụ chuyên ngành Hải quan

Điểm đáng lưu ý:

• Khác với một số ngành công chức khác vẫn còn duy trì thi tự luận hoặc phỏng vấn vòng cuối, kỳ thi Hải quan hiện tại chủ yếu dùng trắc nghiệm nhưng nội dung câu hỏi lại thiên về vận dụng, tình huống, không hề dễ thở.
• Một số đợt có thể bổ sung hình thức phỏng vấn, sát hạch tùy vị trí và chỉ tiêu, nhưng về cơ bản, “xương sống” vẫn là 2 vòng trắc nghiệm.

Nếu bạn đang chuẩn bị cho các đợt tuyển dụng Hải quan sắp tới, hãy xác định ngay từ đầu: trắc nghiệm là hình thức thi chính nhưng mức độ hiểu và khả năng áp dụng luật vẫn là yếu tố then chốt.

2. Hình thức thi Hải quan theo từng vòng

2.1. Vòng 1 - Trắc nghiệm kiến thức chung & ngoại ngữ

Phần 1 - Kiến thức chung

• 60 câu trắc nghiệm - 60 phút
• Nội dung tập trung vào 4 nhóm lớn:
  • Kiến thức cơ bản về hệ thống chính trị, bộ máy tổ chức của Đảng, Nhà nước, và các tổ chức chính trị - xã hội.
  • Kiến thức về công chức, công vụ.
  • Kiến thức liên quan đến cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của các đơn vị thuộc cục Hải quan.
  • Quản lý hành chính nhà nước

Phần 2 - Ngoại ngữ tiếng Anh

• 30 câu trắc nghiệm - 30 phút
• Phù hợp với yêu cầu bậc 2-4 tùy ngạch. 
• Nội dung xoay quanh: Đọc hiểu, ngữ pháp, từ vựng, … 

Cách tính kết quả Vòng 1:

• Điểm được tính theo số câu trả lời đúng trên tổng số câu của từng phần
• Thí sinh chỉ được vào Vòng 2 nếu đúng từ 50% số câu trở lên ở cả kiến thức chung và ngoại ngữ;

2.2. Vòng 2 - Trắc nghiệm nghiệp vụ chuyên ngành Hải quan

Vòng 2 thường bị “nhầm tưởng” là thi tự luận hoặc phỏng vấn. Tuy nhiên,Vòng 2 hiện nay vẫn thi trắc nghiệm trên máy tính.

• 60 câu hỏi - 90 phút
• Thang điểm: 100 điểm
• Nội dung kiểm tra:
  • Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật liên quan đến ngành, lĩnh vực tuyển dụng.
  • Kiến thức nghiệp vụ chuyên ngành, năng lực và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ.
  • Yêu cầu cụ thể theo từng vị trí việc làm mà ứng viên đăng ký.

Mặc dù hình thức thi Hải quan ở Vòng 2 là trắc nghiệm, nhưng nội dung câu hỏi lại mang tính tình huống, thực tiễn, đòi hỏi thí sinh:

• Nắm vững nhiều văn bản pháp luật;
• Có khả năng suy luận, so sánh quy định;
• Biết vận dụng vào bối cảnh thực tế 

Vì vậy, bạn không nên chủ quan chỉ vì đề là trắc nghiệm, thật ra Vòng 2 mới là phần phân loại rõ nhất trong toàn bộ kỳ thi hải quan.

3. Đề thi Hải quan 2023 cho thấy điều gì về mức độ và tỷ trọng đề?

Kiến thức chung gồm:

• Cơ cấu tổ chức bộ máy: khoảng 12 câu (20%)
• Luật Cán bộ, công chức: khoảng 15 câu (25%)
• Hiến pháp 2013: khoảng 5 câu 
• Luật Tổ chức Chính phủ: khoảng 4 câu 
• Nghị định về cơ cấu tổ chức, công tác cán bộ: khoảng 5 câu 
• Luật Tổ chức chính quyền địa phương: khoảng 4 câu 
• Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật: khoảng 4 câu 
• Nghị quyết Đại hội Đảng XIII: khoảng 2 câu 
• Nghị định về công tác văn thư: khoảng 2 câu 
• Quy định về cải cách hành chính 2021–2030: khoảng 2 câu 
• Một số câu về Luật Phòng chống tham nhũng và văn bản liên quan

Ngoại ngữ gồm:

• Khoảng 15 câu ngữ pháp, từ vựng 
• Khoảng 10 câu điền từ vào chỗ trống trong đoạn văn 
• Khoảng 5 câu viết lại câu 

Để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi, ứng viên không chỉ cần nắm chắc kiến thức và hiểu rõ văn bản pháp luật mà còn cần có kinh nghiệm làm bài thi trắc nghiệm. Việc luyện các đề thi mẫu, hiểu rõ cấu trúc đề thi Hải quan và rút ra mẹo riêng khi làm bài sẽ giúp tăng tốc độ, hạn chế sai sót và tận dụng tối đa thời gian trong phòng thi.

Trong quá trình ôn luyện, bạn nên ưu tiên:

• Làm quen dần với format đề trắc nghiệm trên máy tính;
• Giải lại nhiều lần đề thi Hải quan các năm trước hoặc đề mô phỏng;
• Tập thói quen đọc kỹ câu hỏi, gạch chân từ khóa, loại trừ đáp án sai trước khi chọn;
• Ghi chép lại các dạng câu hay nhầm để ôn lại ở giai đoạn nước rút.

Những thói quen nhỏ này, nếu duy trì đều, sẽ giúp bạn khai thác tốt hơn cấu trúc đề thi Hải quan và cải thiện điểm số rõ rệt so với chỉ học lý thuyết.

4. Trắc nghiệm nhưng không “dễ thở”: vì sao vẫn cần đề cương & lộ trình?

Nhiều bạn nghe đến thi trắc nghiệm là nghĩ có thể dựa nhiều vào mẹo, khoanh xác suất, hoặc học tủ là đủ. Thực tế, đó là suy nghĩ rất rủi ro. 

• Cấu trúc đề thi Hải quan nhiều luật, nghị định, thông tư nên nếu không có đề cương ôn thi Hải quan rõ ràng, bạn rất dễ học nhiều nhưng sai trọng tâm hoặc học không kịp các kiến thức cần nắm.
• Với hình thức trắc nghiệm trên máy tính, áp lực thời gian rất lớn:
  • Vòng 1: 90 phút cho 90 câu (60 kiến thức chung + 30 tiếng Anh);
  • Vòng 2: 60 câu nghiệp vụ trong 90 phút.
• Thi trắc nghiệm nên tài liệu ôn và bộ câu hỏi luyện đề cực kỳ quan trọng nhưng để tìm được nguồn uy tín, đúng trọng tâm và cập nhật lại không hề dễ.

Chính vì vậy, dù hình thức thi Hải quan là trắc nghiệm, bạn vẫn cần:

• Danh mục tài liệu ôn thi Hải quan chuẩn (luật, nghị định, thông tư mới nhất);
• Đề cương ôn thi Hải quan bám sát từng vòng, từng mảng kiến thức
• Lộ trình ôn thi Hải quan tách rõ: nền tảng - luyện đề - nước rút. 

5. Tận dụng cấu trúc đề để xây lộ trình ôn thi Hải quan

• Làm quen cấu trúc & chuẩn bị hồ sơ chuyên nghiệp: Tìm hiểu toàn diện về cấu trúc đề thi, các vòng thi, nội dung trọng tâm, đồng thời được hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển chỉn chu, đầy đủ đúng quy định cục Hải quan.
• Kiến thức nền tảng - Hiểu biết chung: Nắm vững vai trò, chức năng của Bộ Tài chính, cục Hải quan, cơ cấu tổ chức và yêu cầu vị trí ứng tuyển. 
• Ôn luyện & chinh phục vòng 1 - Môn Kiến thức chung: Trang bị toàn bộ kiến thức quan trọng: Hiến pháp, bộ máy Nhà nước, Luật công chức viên chức, hệ thống pháp luật hành chính.
• Luyện thi môn Tiếng Anh theo sát đề thi thật: Hệ thống hóa ngữ pháp, mẹo làm bài nhanh và hiệu quả, rèn kỹ năng xử lý đề trong thời gian giới hạn.
• Ôn luyện vòng 2 - Nghiệp vụ chuyên ngành Hải quan: Ôn luật Hải quan, luật thuế xuất nhập khẩu, luật quản lý ngoại thương, 4 Nghị định quan trọng liên quan đến hoạt động Hải quan.

6. Tham khảo mô hình lớp ôn thi công chức Hải quan của UB Academy

Chương trình ôn thi tại UB được xây dựng theo từng giai đoạn, tập trung hệ thống hóa kiến thức, luyện đề sát kỳ thi Hải quan và hỗ trợ học viên trong suốt quá trình ôn tập. Hình thức học online kết hợp video học lại giúp người học chủ động sắp xếp thời gian, đặc biệt phù hợp với những thí sinh vừa đi làm vừa ôn thi Hải quan trong quỹ thời gian ngắn.

Với những thí sinh không có nhiều thời gian chuẩn bị sau khi có thông báo tuyển dụng, việc lựa chọn một chương trình đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trên có thể giúp quá trình ôn thi trở nên chủ động, rõ ràng và hiệu quả hơn. Tất nhiên, việc lựa chọn lớp nào còn phụ thuộc vào cảm nhận cá nhân, điều kiện tài chính và phong cách học của mỗi người. Nhưng nếu bạn đang tìm một chương trình ôn thi Hải quan uy tín, lộ trình UB Academy đang triển khai là một ví dụ đáng để tìm hiểu kỹ trước khi quyết định.